Vụ váng đen chảy ra vịnh Hạ Long: Cần làm rõ trách nhiệm của đơn vị phê duyệt dự án

(moitruongvadothi.vn) – “Nếu duyệt khi chưa có đánh giá tác động môi trường hoặc bản đánh giá chưa đầy đủ là sai. Cần làm rõ báo cáo đánh giá tác động môi trường có tuân thủ quy trình, có bỏ sót các tiêu chí đánh giá hay không… Bởi đánh giá tác động môi trường phải có “tầm nhìn xa” chứ không thể xem xét đến tác động có hại trực tiếp, trước mắt”.

Đó là ý kiến của PGS. TS. Trần Hồng Côn (Khoa Hóa, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên) khi trao đổi với PV Môi trường và Đô Thị Việt Nam điện tử liên quan đến hiện tượng vết đen nổi váng tràn ra Vịnh Hạ Long từ dự án của Tập Đoàn FLC tại Quảng Ninh.

PV: Dự án sân golf của Tập đoàn FLC (Hạ Long – Quảng Ninh) là một nỗi kinh hoàng đối với người dân sinh sống tại đây. Bởi, chỉ sau một trận mưa, nhiều hộ dân lại phải hứng chịu cảnh ngập bùn, đất. Mới đây nhất, chính là hiện tượng nổi váng đen từ mương tràn ra Vịnh Hạ Long. Ông đánh giá thế nào về việc đánh giá tác động môi trường của một dự án lớn như dự án của FLC tại Quảng Ninh?

PGS. TS.Trần Hồng Côn: Theo quan điểm cá nhân tôi, với bất kỳ một dự án xây dựng lớn, làm sân golf, khu nghỉ dưỡng… đều phải có đánh giá tác động môi trường trước khi khởi công xây dựng. Nếu không đánh giá tác động môi trường sẽ vô cùng nguy hại và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của người dân.

Nếu dự án chưa được đánh giá môi trường thì là sai và cần kiểm tra chính xác về việc dự án đã có đánh giá tác động môi trường chưa, kể cả khi có đánh giá nhưng chưa đầy đủ, cần phải đình chỉ dự án để hoàn thiện việc này.

PV: Kết quả phân tích cho thấy mẫu NM1: Tổng dầu, mỡ đo được là 2,110 mg/lít, cao gấp 2,11 lần giới hạn cho phép tại Quy chuẩn Việt Nam (QCVN) 08-MT: 2015/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước mặt (1 mg/lít); mẫu NB1: Tổng dầu, mỡ đo được là 0,187 mg/lít, thấp hơn giới hạn cho phép tại QCVN 10-MT:2015/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước biển ven bờ (0,5 mg/lít). Ông đánh giá như thế nào về kết quả thu được và trong trường hợp chủ đầu tư khắc phục được thì còn xảy ra tình trạng này không?

PGS. TS.Trần Hồng Côn: Cần làm rõ nguồn dầu mỡ từ đâu ra. Nhưng với số liệu như PV cung cấp, với mức vượt ngưỡng cao như vậy dứt khoát sẽ ảnh hưởng đến động thực vật thủ sinh mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Mức độ nguy hại đến đâu còn phụ thuộc vào lượng dầu mỡ mà động thực vật thủy sinh cũng như con người trực tiếp tiếp xúc.

Phía đơn vị gây ra sự ô nhiễm này phải có biện pháp xử lý triệt để, tránh dầu mỡ loang thêm gây tác động xấu đến môi trường.

PV: Báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án đã được điều chỉnh nhiều lần để hoàn thiện hơn nhưng tại sao hậu quả nghiêm trọng về ô nhiễm như bùn đất đổ vào nhà dân, váng đen chảy ra vẫn diễn ra?

PGS.TS.Trần Hồng Côn: Thông thường, một dự án phải có đánh giá tác môi trường thì mới được duyệt. Nếu duyệt khi chưa có đánh giá tác động môi trường hoặc bản đánh giá chưa đầy đủ là sai.

Cần làm rõ báo cáo đánh giá tác động môi trường có tuân thủ quy trình, có bỏ sót các tiêu chí đánh giá hay không… Bởi đánh giá tác động môi trường phải có “tầm nhìn xa” chứ không thể xem xét đến tác động có hại trực tiếp, trước mắt.

Các phương án giảm thiểu tác động phải chi tiết, có tính khả thi và quan trong có cơ sở khoa học.

Báo cáo kết quả kiểm tra hiện trường của UBND TP Hạ Long về hiện tượng một lượng lớn váng dầu chảy ra Vịnh Hạ Long bắt nguồn từ dự án sân golf của Tập đoàn FLC.

PV: Có những dự án, dù biết rằng có nhiều vấn đề chưa thuyết phục. Song những người thẩm định nhiều khi chưa đủ cơ sở khoa học hay con số để “bác” lại dự án. Ý kiến của ông về quan điểm này như thế nào?

PGS.TS.Trần Hồng Côn: Cái này cần sự vào cuộc của cơ quan quản lý và cũng cần xem xét rõ trách nhiệm đơn vị phê duyệt dự án…

PV: Xin cám ơn ông về cuộc trao đổi này!

Ngày 20-7, nước có váng đen đã chảy vào mương thoát nước Hải Thịnh dẫn ra vịnh Hạ Long. UBND TP Hạ Long đã phối hợp với Sở TN&MT kiểm tra hiện trường. Kết quả kiểm tra tại mương thoát nước Hải Thịnh (TP Hạ Long) có xuất hiện váng màu đen trên mặt nước đúng như các cơ quan báo chí đã phản ánh. Tuy nhiên, cảm quan của đoàn đánh giá váng màu đen không phải là dầu (ngửi mẫu không thấy mùi xăng dầu). Đoàn kiểm tra đã kiểm tra dọc theo thượng nguồn của mương thoát nước, thấy tại khu vực đang thi công khu tổ hợp nghỉ dưỡng khách sạn, sân golf của một công ty xuất hiện điểm đổ đất đá, bùn nhuyễn màu đen theo dòng nước vào mương thoát nước Hải Thịnh.

Sở TN&MT đã chỉ đạo Trung tâm Quan trắc tài nguyên và môi trường tiến hành lấy mẫu nước tại hai vị trí: Khu vực cống qua đường trên mương thoát nước Hải Thịnh, phường Hồng Hải (ký hiệu mẫu NM1) và khu vực tiếp nhận nước từ mương thoát nước Hải Thịnh (ký hiệu mẫu NB1). Kết quả phân tích cho thấy mẫu NM1: Tổng dầu, mỡ đo được là 2,110 mg/lít, cao gấp 2,11 lần giới hạn cho phép tại Quy chuẩn Việt Nam (QCVN) 08-MT: 2015/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước mặt (1 mg/lít); mẫu NB1: Tổng dầu, mỡ đo được là 0,187 mg/lít, thấp hơn giới hạn cho phép tại QCVN 10-MT:2015/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước biển ven bờ (0,5 mg/lít). UBND TP Hạ Long đã yêu cầu công ty này thu hồi, ngăn chặn các váng đen theo dòng nước ra mương thoát nước chung của thành phố; thu gom váng đen, nạo vét khơi thông dòng chảy tại mương thoát nước Hải Thịnh.

Trước đó, trận mưa ngày 20-7 cũng khiến lượng bùn từ dự án của FLC sạt lở vào nhà dân. Từ tháng 10-2016 đến nay, nhiều lần mưa nhiều là bùn đất từ dự án của FLC lại sạt lở vào nhà dân.

Hồng Liên (thực hiện)

(Theo Môi trường & Đô thị điện tử)

Ảnh trên: Cả một tuyến mương thoát nước ra vịnh Hạ Long bị nhuốm đen bởi váng đen sặc mùi dầu. Ảnh: Nguyễn Hùng