Nóng từ thị trường bán lẻ

(Phapluatmoitruong.vn) – Chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Eleven đã khai trương cửa hàng đầu tiên tại Việt Nam hồi trung tuần tháng 6/2017. Trước đó, AEON, MiniStop, FamilyMart… cũng đã gia nhập thị trường bán lẻ đang có tốc độ tăng trưởng nhanh. Các chuyên gia về bán lẻ cho biết, Việt Nam lâu nay được đánh giá là “thỏi nam châm” thu hút các tên tuổi bán lẻ trên thế giới, trong đó có Nhật Bản.

Tràn ngập hàng Thái, Nhật, Hàn Quốc..

Tại các siêu thị trong nước, điều mà chúng ta dễ nhận thấy nhất chính là số lượng hàng ngoại nhập đang lấn áp hàng Việt trên kệ trưng bày. Các mặt hàng bánh kẹo, may mặc, giày da, nông sản… của Thái Lan dường như đang biểu lộ tham vọng thâu tóm thị trường bán lẻ tại Việt Nam. Động thái mua Metro của tỷ phú người Thái càng chứng minh cho tham vọng này, và điều các doanh nghiệp trong nước đang rất lo lắng chính là hàng Thái sẽ ngày càng phủ sóng rộng, buộc các nhà phân phối hàng hóa Việt Nam thu hẹp thị trường hoặc phải bắt tay làm kênh phân phối hàng cho người Thái.

Ông Trần Thành Tâm – Giám đốc Cty chuyên thu mua nông sản tại Đông Nam Bộ chia sẻ, không riêng gì Thái Lan, khi người Nhật, hay Hàn Quốc  sở hữu được hệ thống siêu thị tại Việt Nam thì họ sẽ tăng cường bán hàng hóa từ nước của mình là điều chắc chắn sẽ xảy ra. Có thể thấy nhiều trung tâm thương mại tại các tỉnh thành phía Nam hiện nay do doanh nghiệp nước ngoài đầu tư, hàng ngoại nhập tăng nhanh. Sức ép thị trường bán lẻ ngày càng đặt nặng không những cho hệ thống phân phối hàng Việt, mà còn tạo ra áp lực rất lớn cho các doanh nghiệp sản xuất trong nước.

Đừng nghĩ nông sản ít bị tác động, thật ra nhóm mặt hàng nông sản đã chịu sự cạnh tranh rất khốc liệt mà phần thua thiệt vẫn thuộc về những người nông dân Việt Nam. Việt Nam luôn nằm trong top các nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, nhưng thực chất giá trị hạt gạo Việt vẫn thua xa một số nước bạn như Thái Lan, Campuchia…

Campuchia là nước xuất khẩu gạo đi 53 quốc gia trên thế giới trong đó có những thị trường khó tính như EU, Mỹ… Nói ra để thấy rằng, nguy cơ gạo Campuchia chiếm lĩnh thị trường Việt Nam là hoàn toàn có thể xảy ra. Bởi hạt gạo từ nước bạn được đánh giá chất lượng hơn hẳn gạo Việt.

Có thể thấy, các DN của Thái Lan nắm bắt một cách rất nhạy bén về thị trường bán lẻ Việt Nam, bằng chứng là các mặt hàng bánh kẹo, may mặc, nông sản, vật liệu xây dựng, thiết bị điện… không những tràn ngập các siêu thị mà ngay các trung tâm chuyên phân phối hàng hóa, các chợ đầu mối như Kim Biên, Chợ Lớn, An Đông (TPHCM), chợ Vĩnh Phú, chợ Thủ Dầu Một (Bình Dương)… cũng tràn ngập các mặt hàng của người Thái.

Nghĩa là mọi kênh phân phối hàng hóa của thị trường Việt Nam, người Thái dường như nắm tận “chân tơ kẻ tóc”. Điều này đặt ra thách thức cho chính DN Việt đang có mặt trong chuỗi cung ứng từ nhà máy sản xuất tới tay người tiêu dùng một là phải có đủ hàng hóa hàng dồi dào chất lượng, hai là trở thành kênh phân phối cho hàng hóa ngoại nhập….trở thành một phần của doanh nghiệp nước ngoài.

Người Việt tự làm khó hàng Việt

Ngay cả thị trường trang trí nội thất và vật liệu xây dựng cũng cho thấy hàng Thái, Nhật, Hàn Quốc đang lăm le chiếm lấy thị trường của Việt Nam. Ông Trần Khánh Đăng – Cty Kiến Tạo (TPHCM) chia sẻ: “Tâm lý chuộng hàng ngoại đang làm chết dần hàng trong nước. Ở lĩnh vực trang trí nội thất nhiều mặt hàng của các Cty như Vĩnh Cửu, Thiên Thanh, Thanh Thanh…đều đang phải chống chọi quyết liệt với hàng ngoại nhập.

Trong khi đó các sản phẩm vật liệu xây dựng như: thiết bị vệ sinh, gạch men, tấm trần – vách thạch cao, khung kim loại, điện gia dụng… người tiêu dùng thường chọn hàng có xuất phát từ Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Trong khi đó những mặt hàng này các doanh nghiệp trong nước đều sản xuất được với chất lượng tương đương, giá cả lại mềm hơn nhưng vẫn không thể cạnh tranh được. Đều này khiến cho các nhà thầu xây dựng buộc phải chọn lựa sản phẩm ngoại nhập do nhu cầu của khách hàng, chủ đầu tư dự án”.

Tương tự như thế, các mặt hàng đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu của cả nước như may mặc, giày da, gỗ… cũng đang đứng trước nguy cơ mất thị trường nội địa truyền thống. Lý giải cho điều này, chuyên gia kinh tế Lê Thẩm Dương cho biết, chính là do tầm nhìn các doanh nghiệp còn hạn chế, quá chú trọng vào thị trường xuất khẩu. Trong khi đó bản thân thị trường nội địa vẫn là kênh phân phối ổn định và lâu dài, ít mang lại rủi ro lại không được nhiều doanh nghiệp quan tâm đầu tư đúng mức. Điều này cũng lý giải tại sao nhiều du khách đi xuất ngoại, đinh ninh mua được món hàng chất lượng Châu Âu, nhưng tìm hiểu kỹ lại được sản xuất chính tại Việt Nam. Ngoài ra do cơ chế còn nhiều thủ tục rườm rà khiến cho chính bản thân người Việt tự “làm khổ” hàng made in Việt Nam.

Động thái nâng mức chiết khấu của Big C vừa qua cho thấy, kênh phân phối bán lẻ đang là trở ngại chính cho hàng Việt ngay tại thị trường nội điạ của mình. Bên cạnh đó, Big C còn thu thêm 15 loại phí… khiến cho hàng Việt rất khó chen chân vào chuỗi siêu thị này. Để bảo vệ hàng Việt, vừa qua Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) có văn bản kiến nghị về mức tăng chiết khấu cũng như các loại phí với Big C… Tuy nhiên, động thái này theo ý kiến của nhiều chuyên gia nó vẫn không phải là biện pháp căn cơ lâu dài.

Trong tình hình có rất nhiều chuỗi siêu thị bị thâu tóm bởi các nhà đầu tư nước ngoài, thì bảo vệ hàng Việt ngay tại “sân nhà” cần có những biện pháp hiệu quả hơn. Điều quan trọng chính là hàng Việt đang cần một chuỗi siêu thị dành riêng cho hàng Việt đang đứng trước nguy cơ thua thiệt ngay tại trong nước.

Ông Đường Bảo Khương – Phó giám đốc chi nhánh siêu thị CoopMart chia sẻ: “Coopmart vẫn ưu tiên thu mua hàng hóa do người Việt sản xuất để phân phối lại, tuy nhiên, trước nhu cầu sử dụng hàng hóa ngoại nhập chất lượng, thì bản thân mỗi doanh nghiệp là phải đáp ứng đúng nhu cầu của người tiêu dùng sẽ rất khó cho hàng Việt cạnh tranh nếu bản thân mỗi doanh nghiệp không đầu tư để nâng cao chất lượng sản phẩm”.

Trong khi đó, cơ chế thu mua hàng hóa của nước ta còn gây rất nhiều khó khăn cho người sản xuất ra hàng hóa. Mỗi sản phẩm được sản xuất khi đưa tới tay người tiêu dùng đã bị đẩy giá lên cao do qua nhiều khâu trung gian trong quá trình thu mua.

Chính người Việt đang đang làm khó hàng hóa Việt. Ông Nguyễn Thành Kiên – Giám đốc chuỗi cửa hàng rau quả sạch Bình Dương cho biết, nông sản sạch của ông rất khó chen chân vào các siêu thị, bởi muốn vào được hệ thống siêu thị ông phải “chung chi” cho bộ phận thu mua của doanh nghiệp đó… Ngoài ra, mỗi sản phẩm lọt vào siêu thị, doanh nghiệp sản xuất còn bị “giữ vốn” 3-6 tháng từ nhà phân phối. Trong kinh doanh, đồng vốn xoay vòng không kịp sẽ dễ dàng đưa doanh nghiệp đến nguy cơ phá sản.

Phùng Hiệu

(Theo Môi trường & Đô thị điện tử)

Ảnh minh họa trong bài: Nguồn Internet

 

Bạn đang đọc bài viết tại www.phapluatmoitruong.vn / Mọi thông tin phản ánh xin liên hệ đường dây nóng: NB Lê Hải (ĐT: 0942.210.185) Hoặc email: baodientuphapluatmoitruong@gmail.com