Giải thưởng Hội Nhà văn TPHCM  2017 – Các thành viên Hội đồng chuyên môn phản ứng (Kỳ 1)

(Phapluatmoitruong.vn) – Sau khi BCH Hội Nhà văn TPHCM công bố giải thưởng văn học năm 2017, trong đó có 2 tập thơ được tặng thưởng, 1tập không đủ phiếu, tập còn lại không có phiếu nào ở Hội đồng thơ, tuy nhiên sau đó 2 tập thơ này được Hội đồng giải thưởng và Ban Chấp hành đề cử trực tiếp và trao tặng thưởng. Sau khi công bố giải thưởng, nhiều thành viên trong Hội đồng thơ phản ứng vì cho rằng Ban Chấp hành Hội Nhà văn TPHCM không tôn trọng Hội đồng chuyên môn.

Tìm hiểu về vụ việc này, chúng tôi đã tìm gặp các thành viên trong Hội đồng chung khảo (HĐCK) cũng là thành viên Ban Chấp hành (BCH) gồm: nhà văn Bích Ngân – Chủ tịch Hội đồng văn xuôi, thành viên HĐCK Giải thưởng văn học 2017, Hội Nhà văn TPHCM, nhà thơ Trương Nam Hương – Trưởng Ban Công tác Hội viên, thành viên HĐCK giải thưởng văn học 2017 để trao đổi.

Sau khi nêu lên một số ý kiến thắc mắc xoay quanh vụ giải thưởng, nhà văn Bích Ngân cho biết: “Ngày 26/12/2017, trong cuộc họp xét chọn giải thưởng của ( HĐCK) Nhà LLPB Đoàn Lê Giang và nhà thơ Phan Hoàng có đề cử tập thơ Thơ trắng của La Mai Thi Gia, tập thơ mà ở Hội đồng thơ (coi như là Ban sơ khảo), chưa đủ phiếu quá bán và Nhà thơ Trương Nam Hương đề cử tập Nghi lễ của ánh sáng của tác giả Lê Tuân, tập thơ không được phiếu nào của Hội đồng thơ, lên HĐCK.

Nhà văn Bích Ngân – Thành viên Hội đồng chung khảo

Tôn trọng sự đề cử, các thành viên HĐCK đã phân tích chất lượng cả hai tập thơ trên tinh thần khách quan, thẳng thắn và trách nhiệm. Tập thơ không được phiếu nào của Hội đồng thơ lại được đa số các thành viên đánh giá khá cao về sự tìm tòi và sáng tạo. Nhà thơ Trương Nam Hương nhận định, đây là một tập thơ có biên độ rộng, tâm thế người viết chắn chắn. Tập thơ của La Mai Thi Gia lại thấy rõ, sự chân thành và nồng nàn trong cảm xúc.

Theo quy chế của Hội, Các thành viên trong HĐCK hay (BCH) có quyền phát hiện và đề cử tác phẩm dự giải mà không nhất thiết tác phẩm đó phải qua Hội đồng chuyên môn. Việc tác phẩm không qua được vòng sơ khảo (Hội đồng thơ) nhưng lại được đề cử, rồi bình xét và được chọn ở vòng chung khảo là việc làm bình thường. Ngược lại, có những tác phẩm ở vòng sơ khảo được phiếu cao nhưng lại không qua được ở vòng chung khảo, cũng là điều vẫn xảy ra ở một số giải thưởng. Thậm chí, có tác phẩm đã được Hội đồng chung khảo bỏ phiếu trao tặng thưởng giải thưởng nhưng lại không thông qua được Ban chấp hành Hội, cũng không phải là ngoại lệ.

Giải thưởng văn học thành phố năm nay, theo cá nhân tôi là một năm chưa được mùa, bởi thể loại rường cột của ngôi nhà văn chương là Tiểu thuyết, truyện ngắn và Thơ đều không đoạt được Giải thưởng”.

Cùng quan điểm với nhà văn Bích Ngân, nhà thơ Trương Nam Hương khẳng định:

“Quy chế của Hội cho phép Các thành viên BCH, HĐCK đề cử tác phẩm dự giải nếu xét thấy tác phẩm đó có chất lượng. Như Nguyễn Trí, Đỗ Doãn Phương cũng từng được BCH Hội Nhà văn Việt Nam đề cử và trao thưởng. Việc HĐCK tiến cử thẳng như vậy sẽ không bỏ sót tác phẩm, đồng thời tặng thưởng cho tác giả được đề cử cũng là ghi nhận sự nỗ lực của tác giả. Tập Nghi lễ của ánh sáng của Lê Tuân là do tôi phát hiện và đề cử vì tôi nhận thấy tập thơ này thi pháp khá mới mẻ, biên độ rộng và tâm thế người viết chắc chắn”. “Năm nay không có tập thơ nào thật sự nổi trội để trao giải thưởng, tuy nhiên tặng thưởng là ghi nhận sự nỗ lực và khích lệ cho người viết. Theo tôi, năm sau sẽ đề nghị các Hội đồng chuyên môn công khai các tác phẩm dự giải để cho các thành viên trong HĐCK tiến cử một cách công bằng, dân chủ” – Nhà thơ Trương Nam Hương chia sẻ thêm.

Nhà thơ Trương Nam Hương – Thành viên Hội đồng chung khảo

Thành viên Hội đồng thơ nói gì

Sau khi biết kết quả giải thưởng từ BCH Hội Nhà văn TPHCM công bố, hầu hết các thành viên trong Hội đồng thơ đều bức xúc và phản ứng.

Nhà thơ Khánh Chi – Ủy viên Hội đồng thơ:

“Tặng thưởng dành cho 2  tác phẩm: Thơ trắng của tác giả La Mai Thi Gia và  Nghi lễ của ánh sáng của tác giả Lê Tuân quả thật đã là một bất ngờ khá lớn đối với tôi. Dù rằng đã có sự giới thiệu của một số người quen biết và cũng vì thế mà tôi chú ý đọc Thơ trắng , thì tôi vẫn tin vào nhận xét của mình rằng đó là một tập thơ chưa xứng đáng với sự tặng thưởng. Bởi nó chưa có một khuôn mặt riêng, dấu ấn riêng, đó là chưa kể sự quá không đồng đều ở các bài thơ trong tập thơ, những bài về sau càng đuối, tẻ nhạt và sáo rỗng. Còn tập thơ Nghi lễ của ánh sáng của tác giả Lê Tuân thì tôi không bàn, vì nó không nằm trong danh sách 05 tác phẩm được bình chọn để đề cử giải thưởng.

Nhà thơ Khánh Chi – Ủy viên Hội đồng thơ

Sau khi biết kết quả giải thưởng năm nay, thật tình đôi đã rất mong được nghe một lời giải thích. Bởi vì theo tôi nghĩ, Hội đồng Thơ chúng tôi đã làm việc nghiêm túc và tôi tin vào những nhận định, đánh giá của chúng tôi, nhất là của riêng bản thân mình. Và kết quả đó quả là một sự chế giễu chẳng mấy nhẹ nhàng với lao động của chúng tôi.

Ngày hôm qua nhà thơ Phan Hoàng (Phó Chủ tịch hội Nhà Văn TP.HCM, Chủ tịch Hội Đồng Thơ) đã điện thoại cho tôi giải thích, rằng theo quy chế, Ban Chấp hành có quyền đề cử tác phẩm để trao Giải Thưởng. Tôi cho rằng, nếu có quy chế như thế thì cũng cần có thêm những sửa đổi, bổ sung. Làm sao cho kết quả chấm giải phải là sự thống nhất ý kiến của những người vừa có trách nhiệm về chuyên môn cũng như những người có quyền. Còn làm như thế này, tôi có cảm tưởng rằng những ý kiến của cả một Hội đồng Thơ chẳng có ý nghĩa gì, thậm chí là buồn cười. Chả vui gì khi ngày hôm qua tôi nghe anh em văn nghệ đùa đỡn gọi tôi là Bà Hội đồng”.

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn – Ủy viên Hội đồng thơ:

“Trong các tập thơ tham dự Giải thưởng Hội nhà văn TPHCM năm 2017, các tập thơ có phiếu bình chọn của Hội đồng thơ là Dưới mái nhà xanh của Tôn Nữ Thu Thuỷ, Những ký âm ngân của Nguyễn Thị Thanh Long, Giá có thể của Trương Nam Chi và Thơ trắng của La Mai Thi Gia… Tập Dưới mái nhà xanh được 4/5 số phiếu của Hội đồng thơ, tập Những ký âm ngân được 3/5 số phiếu của Hội đồng Thơ.

Như vậy, Thơ trắng không đủ phiếu quá bán ở Hội đồng Thơ, nhưng vẫn được tặng thưởng thì đúng là kỳ tích khó hiểu. Còn khó hiểu hơn là Nghi lễ của ánh sáng không hề được một phiếu nào của Hội đồng Thơ mà vẫn được tặng thưởng.

Vậy, ai đã ra tay đặc cách hai tập thơ này vào tặng thưởng? Lạm quyền bè cánh hay ảo tưởng thiên tài? Ban chấp hành Hội nhà văn TP. Hồ Chí Minh cần phải làm sáng tỏ vấn đề này. Nếu không tin tưởng vào năng lực chuyên môn của Hội đồng Thơ thì nên giải tán, chứ đừng hắt nước lạnh vào mặt nhau như vậy!

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn – Ủy viên Hội đồng thơ

Thơ trắng Nghi lễ của ánh sáng đều là hai tác phẩm bộc lộ sự hạn chế của tác giả đang tập tễnh bước vào thi ca. Thơ trắng vừa sến vừa sáo từ ngay cái lời tựa. Còn Nghi lễ của ánh sáng thì ra vẻ đại ngôn ở tên gọi các bài thơ, nhưng chẳng triển khai được ý tứ gì, ngôn từ thì diêm dúa và cũ mòn. Trao Tặng thưởng cho hai tập thơ này đã chứng minh trong trò chơi danh vọng thi ca thì những kẻ có chút quyền lực nhất thời đã biết cách tìm ra thơ dở để tôn vinh.

Nhà thơ Triệu Từ Truyền – Ủy viên Hội đồng thơ:

“Hội đồng thơ với những nhà thơ được ví như là những bếp trưởng chuyên nghiệp, có trình độ thẩm thấu, tay nghề cao về chất lượng các món ngon. Lập ra Hội Đồng Thơ có nghĩa là giao quyền cho họ, tin cậy họ về cách lựa chọn món ngon để đãi khách quý. Chúng tôi đã làm đúng trọng trách được giao, có nghĩa là phải nếm thử hàng trăm món ăn để chọn ra trong đó món ngon cuối cùng. Chúng tôi đã chọn được món ngon theo khẩu vị đa số thành viên trong Hội đồng thơ, tuy nhiên, có một nguyên tắc của mọi tổ chức là cơ quan tham mưu (Hội đồng chuyên môn) chỉ có vai trò tư vấn mà quyền quyết định thuộc cấp có thẩm quyền, ở đây là Ban Chấp hành Hội Nhà văn. Vì vậy, tôi dùng hình tượng đầu bếp để diễn đạt ý tưởng này. Tuy nhiên, theo tôi, tặng thưởng năm 2017 trên đại thể là một bước tiến bộ”.

Nhà thơ Triệu Từ Truyền – Ủy viên Hội đồng Thơ

Nhà thơ Trần Hữu Dũng – Phó Chủ tịch Hội đồng thơ: 

“Sau cuộc họp Hội đồng thơ vào tháng 12.2017, tôi nhận được nhiều cú điện thoại trách móc, chửi bới vì cho rằng tôi bỏ phiếu không công tâm, không chính xác. Các thành viên khác trong Hội đồng thơ cũng bị “tai nạn” tương tự, thậm chí đâm ra nghi ngờ lẫn nhau vì khi kết thúc cuộc bỏ phiếu, cả Hội đồng thơ nhất trí không loan báo ra ngoài vì còn Ban chấp hành Hội Nhà văn TP họp quyết chung cuộc.

Nhà thơ Trần Hữu Dũng – Phó chủ tịch Hội đồng thơ Hội Nhà văn TPHCM

Nay tôi xin tường thuật vắn tắt cuộc họp để rộng đường dư luận. Có 24 đơn xin vào hội, anh Phan Hoàng đề nghị chỉ chọn 8 người để bảo đảm chất lượng hội viên. Tôi chấp hành, trước đó tôi chọn 12 người, đành loại đi 4. Đây là điều băn khoăn, day dứt vì sợ mình quá khắt khe mà bỏ sót anh chị nào thì rất đáng tiếc. Còn giải thưởng thơ năm 2017 có 18 tác giả tham dự, sau nhiều lần thảo luận, đề xuất cả hội đồng nhất trí chọn ra 5 tác giả nổi trội để bỏ phiếu: Tôn Nữ Thu Thủy, Lê Mai Thi Gia, Nguyễn Thanh Long, Trương Nam Chi, Dạ Thy. Kết quả: Tôn Nữ Thu Thủy đạt 4/5 phiếu, Nguyễn Thanh Long 3/5, Lê Mai Thi Gia 2/5, Trương Nam Chi 1/5, Dạ Thy 1/5. Lần nầy tôi chỉ bỏ 1 phiếu cho chị Tôn Nữ Thu Thủy vì nghĩ đây là tác phẩm nổi trội nhất trong số các tác giả dự thi. Biên bản do Khánh Chi ghi, tôi kiểm phiếu, Phan Hoàng còn lưu giữ tất cả phiếu bầu để tiện việc kiểm tra về sau. Hội đồng thơ nhất trí chọn 2 tác giả số phiếu quá bán đưa lên Ban chấp hành Hội xét duyệt. Như vậy tập Thơ Trắng của La Mai Thi Gia, Nghi lễ của ánh sáng của Lê Tuân không nằm trong danh sách đưa lên Ban chấp hành Hội Nhà Văn TP xét duyệt. Vì sao hai tập thơ được tặng thưởng, xin nhường câu trả lời cho Ban chấp hành Hội Nhà Văn TP, chỉ lấy làm tiếc vì kết quả của Hội đồng thơ đưa lên không được tôn trọng đúng mực, nên bị một số hội viên gọi là Hội đồng Mù. Lâu nay có nhiều dư luận không hay về việc “chạy” vào Hội, “chạy giải thưởng “làm mất không khí đoàn kết, gây ghi ngờ giữa các thành viên Ban chấp hành Hội. Thiển nghĩ, cần chấm dứt những dư luận rân ran không tốt, lan truyền gây mất đoàn kết nội bộ, hội viên nào có chứng cớ xác thực, minh bạch, nên gửi đơn trực tiếp cho phòng PA 83, Sở Công An thành phố điều tra, để trả lại bầu  không khí sinh hoạt lành mạnh của Hội Nhà Văn TPHCM”.

Phùng Hiệu

(Theo Môi trường & Đô thị điện tử)

Ảnh trên:  Những tác phẩm được giải của Hội nhà văn TP.HCM

 

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here