Cảnh báo nguy cơ độc chất môi trường gây bệnh ung thư.

0
2104

Kỳ II: Độc chất gây ung thư có trong thực phẩm và qua dây chuyền thực phẩm

(Phapluatmoitruong.vn) –  Các Độc chất này sẽ thông qua dây chuyền thực phẩm trong hệ sinh thái, cuối cùng gây ung thư cho người và đậng vật. Trong số đó có các độc chất từ thuốc trừ sâu và phân hóa học.

Chúng tồn dư trong môi trường đất, nước rồi tích lũy vào sản phẩm nông nghiệp nhu lúa, khoai, rau quả. Chúng cũng có mặt trong thực phẩm có thể là hóa chất được đưa vào thực phẩm với mục đích bảo quản, diệt nấm mốc hoặc là tạp chầt sinh ra trong quy trình nuôi trồng, sản xuất hoặc chế biến thực phẩm.

– Các kim loại nặng gây ung thư như sắt, đồng, chì, thủy ngân, cadmium, kẽm, nhất là Arsen…từ không khí, từ nước thải đi vào môi trường nước, được cây hút vào tích lũy trong lá rau, củ, quả ; sau đó, người, động vật ăn phải, qua nhiều năm tích lũy sẽ gây ung thư.  Bệnh “Itai, Itai” (ngứa khắp mình mình mẩy – tiếng Nhật) là do nước các ruộng lúa bị nhiễm chất thải chứa Cadmium. Chất  này tích lũy vào hạt gạo, người dân ăn gạo, lâu ngày, tích lũy và gây bệnh ung thư nguy hiểm này. Còn bệnh Minamata xảy ra ở vịnh Minamata, Nhật, do cá ăn phải phiêu sinh sống trong nước biễn bị nhiễm độc thủy ngân từ các nhà máy thải ra. Hàng chục người ăn cá đã bị bệnh ung thư và chết. Chúng tôi cũng đã có kết quả nghiên cứu các độc chất kim loại trong nước thải tích lũy lên cây lúa và hạt gạo ngoại thành TP HCM. Arsen cũng là một chất độc gây ung thư rất mạnh, từ chất thải công nghiệp, từ khoáng, đá phong hóa lẫn vào không khí, vào nước, nhất là trong nước ngầm. Người dân dùng nước này, Arsen tích lũy dần và gây bệnh ung thư. Hàng loạt người dân tại nhiều làng ở Bangladet và Ấn đô bị ung thư và chết do uống  nước chứa Arsen từ nước ngầm trong các giếng khoan UNICEP. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu đề tài này ơ ĐBSCL vì vùng này có điều kiện lập địa giống với Bangladet và Ấn độ. Đó là một điển hình cho tác dụng gây ung thư của độc chất Kim loại nặng từ môi trường qua con đường thực phẩm. Mặt khác, bụi chì từ khói xe, SO2, N2O, Cl từ khói thải nhà máy, hay bụi phấn “bay bay trên tóc thầy” nó vào mũi thầy, thậm chí cả nước hoa quá liều nữa… trong không khí cũng gây bệnh ung thư phổi cho người. Bụi nhà máy xi măng, chứa nhiều silic có kích thước hạt từ 1-5 micro mét, khi vào phổi sẽ nằm lại tong các phế nang, phế quản, gây ung thư phổi, dễ dẫn đến tử vong. Chất khí Radon có trong các tầng đất đá, có thể tồn tại trong nhà và cũng có khả năng gây ung thư rất cao. Những người phun thuốc trừ sâu chuyên nghiệp hay công nhân thường tiếp xúc với khí Clo có nguy cơ bị ung thư phổi, gan cao..

Độc chất foocmon, hàn the: Là hợp chất hữu cơ rất độc, thế mà có người lạm dụng nó làm bánh phở, hủ tiếu, bún, bánh ướt để bánh dai và lâu ôi thiu. Nó làm biến dị các nhiễm sắc thể, gây nên các bệnh gây ung thư cho người như: ung thư xoang mũi, họng, phổi, ung thư đường tiêu hóa. Còn hàn the thì khi được đưa vào cơ thể, khoảng 20% sẽ tích tụ vĩnh viễn và gây tổn thương các tế bào gan, teo tinh hoàn và là tác nhân gây ung thư không kém foocmon

Độc chất 3-MCPD và 1,3-DCP: có trong nước tương, xì dầu do quy trình công nghệ không hợp lý.. tạo nên từ quá trình thủy phân chất béo (váng dầu) bằng dung dịch axit clohydric. Từ các nghiên cứu tác hại của 3-MCPD trên cơ thể của động vật cho thấy rằng, chất này có khả năng biến đổi gen, và đặc biệt nguy hiểm hơn khi hàm lượng 3-MCPD cao, tạo điều kiên thuận lợi tạo thành một chất gây ung thư mạnh hơn đó là 1,3-DCP (1,3- diclopropan-2-0l) gây nên khối u thận, biểu mô miệng, lưỡi  và biểu hiện gây ung thư trên cơ thể động vật, tất nhiên nó sẽ gây ung thư cho người rất cao.

Độc tố gây ung thư của nấm mốc: Mỗi buổi nhậu, người ta bày ra một gói đậu phộng rang hay một gói hạt điều cho thực khách nhấm nháp, uống bia…. Nhưng nếu các hạt này bị mốc, thấy rõ ở mầm hạt, màu vàng xám hoặc đen, thì ung thư sẽ có thể xảy ra khi ăn nhiều loại này. Quá trình bảo quản các hạt ngũ cốc, đậu phộng…trong điều kiện ẩm thấp dẫn đến tình trạng sinh ra nấm mốc  Aspergillus flavus… những nấm mốc này sẽ sinh ra một loại độc tố vi nấm có tên là aflatoxin B1.

Độc tố gây ung thư do rượu: Khi rượu được đưa vào trong cơ thể người, quá trình chuyển hoá của rượu có sinh ra acetaldehyd (Aa) là một carcinogen trong các mô động vật là một chất gây biến dị vi khuẩn và các tế bào động vật có vú. Sau thời gian nghiện rượu mãn tính, Aa có nồng độ cao trong máu tăng nguy cơ gây ung thư gan và các tổ chức khác trong cơ thể.  Aa có khả năng với DNA dẫn đến sự hình thành DNA mới, mở đầu của quá trình sinh ung thư.

Độc chất gây ung thư từ thuốc lá: Nhiễm độc khói thuốc lá không chỉ cho người hút mà nguy hại hơn là nó ô nhiễm môi trường gây cho người hít phải, nhất là trẻ con bị ung thư phổi. Thành phần khói thuốc lá rất phức tạp, có tới hơn 4000 hợp chất trong đó 200 loại hoá chất có hại cho sức khoẻ và nguy hiểm hơn nữa  là số lượng chất gây ung thư cho người lên 40 chất. Độc chất gây ung thư  bao gồm nhóm các hợp chất đa vòng, dị vòng. Hiện nay người ta đã tách được 7 chất  nitrosamin có khả năng gây ung thư phổi, thực quản, tuỵ và ung thư miệng khi hút thuốc lá. Các hydrocacbon đa vòng thơm (PAH) trong khói thuốc có khả năng kết hợp với DNA nhân để gây ra biến dị và ung thư tế bào. Như vậy, thuốc lá và khói thuốc là nguyên nhân của hàng loạt các bệnh ung thư như: ung thư thực quản, ung thư thanh quản, ung thư miệng, ung thư mũi, ung thư thận và bàng quang, ung thư tuyến tuỵ, ung thư bộ phận sinh dục, ung thư hậu môn và đại trực tràng…

GS.TSKH Lê Huy Bá

(Khoa CN Môi Trường – CN Sinh học, ĐHCN Thực Phẩm, TP. HCM)

(Theo Môi trường & Đô thị điện tử)

Ảnh: nguồn Internet

 

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here